Heeft u wel eens gehoord van Birmingham? De plaats die zo fraai wordt bezongen in een lied van Randy Newman. Inderdaad, Birmingham the greatest city of Alabam’. Deze plaats ligt in de county (regio) Jefferson, genoemd naar Thomas Jefferson, de grote man achter de onafhankelijkheidsverklaring van de VS en de derde president van het land. Jefferson County heeft een zogenaamde home rule. Dat betekent dat de lokale overheid een grote mate van vrijheid kent in het vaststellen van haar eigen regels en wetten. Alles wel binnen de regels van Alabama en van de Federale Overheid.

Jefferson County heeft maximaal gebruik gemaakt van haar vrijheden onder meer voor haar riolering en, afvalwaterzuivering en hoogwater bescherming. Door de county loopt een rivier die vanuit de Appalachen komt. Helaas Jefferson kon niet meer aan haar verplichtingen voldoen en heeft op woensdag 9 november 2011 haar faillissement aangevraagd. De uitstaande schuld van de county is USD 3 mrd. Het is daarmee het grootste faillissement voor een regionale overheid in de VS ooit. Dat was tot nu Orange County, dat in 1994 ten onder ging met een uitstaande schuld van USD 2 mrd.

Maar Birmingham en Jefferson County kun je niet gewoon failliet verklaren, de inboedel verkopen en overgaan tot de orde van de dag. Wie koopt een riool, wie een openbare school of een gemeentelijk ziekenhuis? En alle noodzakelijke publieke taken, wie gaat die doen? De schuld moet worden geherstructureerd, het uitgavenpatroon moet fors worden verlaagd en de inkomsten, waar mogelijk omhoog. Voor wat betreft de uitgaven heeft Jefferson County al aangegeven dat deze met USD 100m omlaag moeten naar USD 217m. En in december gaat daar nog eens USD 40m vanaf. Er is en wordt fors gesneden in overheidspersoneel en publieke diensten, waaronder die van de sheriff. Ook heeft de county te maken met een daling van 44% in haar belastinginkomsten. De reactie van een deel van de inwoners is niet vreemd. Zij trekken weg.

In de markt voor schulden van regionale overheden, die een omvang heeft van circa USD 2,9 triljoen, heeft de ondergang van Jefferson County niet tot grote onrust geleid. De problemen in de county waren al langer bekend en werden bovendien versterkt doordat de county mede gebruik heeft gemaakt van innovatieve financieringsstructuren, die niet werkten zoals gehoopt/beoogd.
Jefferson County kan zich niet terugtrekken uit de VS. De dollar blijft in de regio het enige wettige betaalmiddel. De centrale bank van de VS heeft niet grootschalig de schuld van Jefferson County opgekocht als Lender of Last Resort. En de crediteuren van Jefferson County hebben of moeten fors op hun vorderingen afschrijven (net als in een echt faillissement).

Kunnen we voor Griekenland niet eenzelfde weg bewandelen? De problemen daar zijn al jaren bekend. Overheidsschuld afschrijven naar 10%. De Griekse begroting zover terugbrengen dat de uitgaven lager zijn dan de inkomsten? Ja, dit betekent het ontslag van heel veel ambtenaren. Ja, het betekent dat veel overheidsdiensten niet langer meer zullen worden verstrekt. Ja, het betekent dat veel jonge Grieken hun heil elders (in Europa of de VS) zullen zoeken. En ja, het betekent dat onze banken, verzekeraars en pensioenfondsen een scheur oplopen. Maar is de Europese oplossing van doormodderen en steeds maar weer toegeven aan de eisen van de niet-Europeanen zoveel beter/goedkoper?